انجمن ایرانی تاریخ اسلامپژوهش نامه تاریخ تشیع2588-44681420260307Analysis of the Communication Approach of Imam Reza (PBUH) in Confrontation with the Leaders of “Fataḥiya” (Based on the Narrative Discourse Analysis Method (PDAM))تحلیل رویکرد ارتباطات امام رضا(علیه السلام) در مواجهه با سران "فطحیه" (با الگوگیری از روش تحلیل گفتمان روایی(PDAM))12324252810.22034/jsh.2026.242528FAحسینخاکپوردانشیار گروه تاریخ تشیع دانشگاه نیشابور0000-0003-0121-5890ملیحهاکبریکارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه زاهدانJournal Article20250302The era of Imam Reza (peace be upon him) is the era of great debates in the history of Shiism and the period of confrontation between this Imam and the deviant currents within and outside Shiism. "Fatahiya" is one of the sects within Shiism that existed during the era of this Imam. The analysis of the communicative approach of the eighth Imam with them can be considered. The exploration of the ideologies of the Imam (peace be upon him) in the face of the "Fatahiya" is very important considering the nature and type of their behavior.<br>This research, using a descriptive-analytical method, modeled on the PDAM narrative discourse analysis method (PDAM), deals with the communicative approach of the discourse of Imam Reza (peace be upon him) in the face of the deviant sect "Fatahiya". Therefore, while collecting the discourses of Imam Reza (peace be upon him) with some of the most important leaders of this sect, it points out the important elements of the discourse of Imam Reza (peace be upon him) with the "Fatahiya" and, by taking into account the behavior of the personalities in their specific situations and the sociological approach of Imam Reza (peace be upon him) in dealing with this sect, it deals with the communication approaches of the Imam (peace be upon him) - based on the proposed model. The findings and results show that "Fatahiya" is one of the few deviant Shiite sects that has been in peaceful interaction with Imam Rezaاین پژوهش به روش توصیفی تحلیلی با الگو گیری از روش تحلیل گفتمان روایی پدام(PDAM) به ارتباط شناسی گفتمان امام رضا(علیه السلام) در مواجهه با فرقه انحرافی "فطحیه" می پردازد. ضمن گرد آوری گفتمان های امام با برخی از مهمترین سران این فرقه، به عناصر مهم گفتمانی امام رضا علیه السلام با «فطحیه» اشاره کرده و با مولفه گیری از رفتار شخصیتها در موقعیت های خاص خود و رویکرد شناسی جامعه شناختی امام رضا(علیه السلام) در مواجهه با این فرقه، به رویکرد های ارتباطی امام (علیه السلام)-بر اساس مدل پیشنهادی- می پردازد. یافته ها و نتایج نشان می دهد ؛ "فطحیه"، از معدود فرقه های انحرافی شیعی است که در تعاملی مسالمت آمیز با امام رضا(علیه به سر برده است. در بعد جامعه شناسی با 10 رویکرد و در حوزه ارتباطات با 6 رویکرد مواجه هستیم که رویکرد جذبی بیشترین بسامد را به خود اختصاص می دهد. تحکیم روابط در عین مخالفت با عقاید باطل، ترویج و تحکیم عقاید امامیه، سکوت ظاهری، از مهمترین دال های اساسی در گفتمان رضوی با فطحیه می باشدhttps://www.sh-isihistory.ir/article_242528_55429f51a89ad74dcfe8ee274dbafbad.pdfانجمن ایرانی تاریخ اسلامپژوهش نامه تاریخ تشیع2588-44681420260220An Examination of the Hypertextual Dimensions in Fadāʾī Māzandarānī’s Versified Maqtal Narrative of the Martyrdom of ʿAbbās ibn ʿAlīبررسی فزونمتنی روایت مقتل منظوم فدایی مازندرانی از شهادت عبّاس بن علی254024252910.22034/jsh.2026.528003.1174FAحامدصافیاستادیار گروه دروس عمومی و علوم پایه دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهرJournal Article20250602The texts dedicated to the written record of the Ashura narration fall into two general categories and First, the historical books that have dealt with the incident of Karbala as one of the events while dealing with the events, such as Tabari's history, Jacob's history and other books that have reached us under the title of history. The other category is the texts that were specially written to record the events of Karbala and did not mention any other events. Mazandarani's Fada'i poems, Maqtal, is placed in this category, which has a literary difference and distinction from other Muqatils in terms of format. Fadaei Mazandarani admitted in the preface he wrote on the poem "Maqtal Manzoom" that he documented his narrative with written sources, although weak. This speech prompted the author to examine the death of Mazandarani's devotional poems with the approach of source criticism Therefore, the martyrdom of Abbas bin Ali was selected as a sample and the main narrations about it were examined and measured with the Fadai narration. In this study, it was found that Fadaei Mazandarani took his narration from Toreyhi's narration in the selection and applied two major changes: deletion of statements, expansion of state.متونی که به ثبت مکتوب روایت عاشورا اختصاص داده شدهاند، در دو دستۀ کلّی جای میگیرند؛ نخست، کتب تاریخی که در خلال پرداختن به رویدادها، به حادثۀ کربلا به عنوان یکی از اتفاقات پرداختهاند، مانند تاریخ طبری، تاریخ یعقوبی و دیگر کتبی که تحت عنوان تاریخ، به دست ما رسیدهاند. دستۀ دیگر، متونی هستند که به صورت ویژه برای ثبت اتفاقات کربلا نوشته شده و از هیچ حادثۀ دیگری سخن نگفتهاند. مقتل منظوم فدایی مازندرانی، در این دسته جای میگیرد که از حیث قالب، با دیگر مقاتل، تفاوت و تمایز ادبی دارد. فدایی مازندرانی در مقدّمهای که بر مقتل منظوم نگاشته، اذعان کرده که روایت خود را به منابع مکتوب، اگرچه ضعیف، مستند کرده است. این سخن، نویسنده را بر آن داشت تا مقتل منظوم فدایی مازندرانی را بر اساس نظریۀ فزونمتنیت بررسی کند. بر اساس این نظریه، متن ب که بیشمتن نامیده میشود، از متن الف یا پیشمتن برگرفته میشود. در فرآیند برگرفتگی، تغییراتی در بیشمتن اعمال میشود که گشتار نام دارد. در این بررسی، مشخص شد که فدایی مازندرانی، روایت خود را از روایت طریحی در المنتخب برگرفته و دو گشتار عمدۀ برش و گسترش گزارهها را تحت تأثیر گشتار شعرسازی اعمال کرده است.https://www.sh-isihistory.ir/article_242529_2d3c5a1cb3cd7bfb9079e4ab5aa10188.pdfانجمن ایرانی تاریخ اسلامپژوهش نامه تاریخ تشیع2588-44681420260220An Analysis of the Interactions between Imami Jurists and Safavid Kings, with Special Reference to the Views of Rula Jurdi Abisa῾abتحلیل تعاملات فقیهان امامی و شاهان صفوی با تاکید بر آرا خاورشناس معاصر، رولا جوردی ابی صعب416324162310.22034/jsh.2026.531252.1175FAاکرمعبدوسدانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی،دانشگاه آزاد اسلامی،واحد علوم و تحقیقات، تهران. ایران0009-0001-5752-4564فهیمهمخبر دزفولیدانشیار گروه جغرافیا، باستان شناسی و تاریخ،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران،ایران0000-0002-0301-3590قنبرعلیرودگردانشیار گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران. ایرانJournal Article20250625Abstract<br><br><br><br>Despite the considerable number of studies conducted to date on the Safavid era, particularly regarding the relations between religious scholars (ulema) and the sultans, this subject remains a matter of reflection and requires further investigation. The present article revisits the relationship between Imami jurists and the Safavid monarchy based on analyses by Rula Jurdi Abisaab, a contemporary orientalist. The central question addressed is: how did prominent Shi’i jurists during the Safavid period balance the roles of legitimizing the monarchy, independent political agency, and political critique? The research method is descriptive-analytical, and through a case study of the relations between six influential jurists—Muhaqqiq al-Karaki, Husayn ibn ‘Abd al-Samad, Shaykh Baha’i, Mulla ‘Abdullah Shushtari, Shaykh Lutfullah al-Maysi, and Shaykh al-Hurr al-‘Amili—and the Safavid monarchs, a dynamic and bilateral pattern of interaction between the institution of jurisprudence and the monarchy is illustrated. This pattern is grounded in “legitimacy exchange” and mutual dependency for the preservation of authority. The findings indicate that this interaction was neither simple nor one-sided, but rather a complex process shaped by the political context, the personalities of the kings, and the juristic orientations of the ulema. In conclusion, the article demonstrates that this historical experience aligns with some fundamental concepts of Shi’i political jurisprudence, such as the general guardianship of the jurist (wilayat al-faqih) and religious supervision over political power.چکیده <br><br>با وجود پژوهشهای بسیاری که تاکنون درباره دوره صفوی بهویژه مناسبات میان علما و سلاطین صورتگرفته، این موضوع همچنان محل تأمل و نیازمند بررسی است. مقاله پیش رو به بازخوانی رابطه میان فقیهانامامی و سلطنتصفوی بر پایهی تحلیلهای ابیصعب میپردازد. پرسش اصلی این است که فقیهان برجسته شیعه دوره صفویه چگونه میان نقش مشروعیتبخشی، کنشگری مستقل و نقد سیاسی تعادل برقرار کردهاند؟ روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و با بررسی موردی رابطه شش فقیه اثرگذار(محقق کرکی، حسین بن عبدالصمد، شیخ بهایی، ملاعبدالله شوشتری، شیخلطفالله میسی و شیخحرعاملی) با شاهان صفوی، الگویی از تعامل دوسویه و پویامیان نهاد فقه و سلطنت به تصویر کشیده شدهاست، الگویی که بر «بدهبستان مشروعیتی» و وابستگی متقابل برای حفظ اقتدار استوار است. یافتهها نشان میدهد این تعامل نه ساده و یکطرفه، بلکه فرایندی پیچیده و متأثر از بافت سیاسی، شخصیت شاهان و گرایشهای فقهی علما بودهاست. این پژوهش نشان میدهد که این تجربه تاریخی با برخی مفاهیم بنیادین فقه سیاسی شیعی مانند ولایت عامه فقیه و نظارت شرعی بر قدرت، همراستاست.https://www.sh-isihistory.ir/article_241623_65f5aff2e20e6a79811752f213d98d76.pdfانجمن ایرانی تاریخ اسلامپژوهش نامه تاریخ تشیع2588-44681420260220Ritual Music in the Safavid Eraموسیقی آیینی در دوره صفوی658624162410.22034/jsh.2026.514581.1165FAمحمد امینقدرتی سیاهمزگیاستاد مدعو دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین. دانشجوی دکترای تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوینسید احمدرضاخضریاستاد گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهرانJournal Article20250331During the Safavid Period, various arts flourished in Iranian society, and although the art of music was neglected at some point during this reign, it played a clear role in many different court and popular rituals of the Safavid Period. These rituals included some government ceremonies such as welcoming and sending off, coronation and taking off one's robe, the Shater festival, the conquest of cities, the birth of newborns, popular celebrations such as weddings and mourning, and religious rituals such as Ta'ziyya and mourning for the Imams among Shiites, and ritual music among other religions such as Christians. The author of this study aims to use library resources from that Period to examine the position of ritual music and its types in Iran during the Safavid Period in a descriptive-analytical manner and answer the question of what position, what application, and what types of music had in the various rituals of Iran during that Period, and how was it performed?در عصر صفوی هنرهای مختلفی در جامعه ایران گسترش یافت و هنر موسیقی نیز با وجود آنکه در برههای از این حکومت مورد بیمهری قرار گرفت، در بسیاری از آیینهای مختلف درباری و مردمی ایران عصر صفوی به اشکال گوناگون نقشی روشن داشت. این آیینها شامل برخی مراسم حکومتی همچون استقبال و بدرقه، تاجگذاری و خلعت دادن، جشن شاطر، فتح شهرها، تولد نوزادان، جشنهای مردمی همچون عروسی و عزاداری و آیینهای مذهبی مانند تعزیه و سوگواری ائمه در میان شیعیان و موسیقی آیینی در میان ادیان دیگر همچون مسیحیان بود. نگارنده این پژوهش بر آن است تا با استفاده از منابع کتابخانهای از آن عصر به روش توصیفی- تحلیلی جایگاه موسیقی آیینی و انواع آن در ایران عصر صفوی را بررسی کرده و به این سوال پاسخ دهد که هنر موسیقی چه جایگاه، چه کاربرد و چه انواعی در آیینهای مختلف ایران آن عصر داشته و چگونه اجرا میشده است؟https://www.sh-isihistory.ir/article_241624_de862122fd0fde5eb7586dea78a49c24.pdfانجمن ایرانی تاریخ اسلامپژوهش نامه تاریخ تشیع2588-44681420260307Analysis of the Narratives of the Succession of the Eighth Imam of the Shiīte (A) in Islamic Historical Textsواکاوی روایات ولایتعهدی امام هشتم شیعیان(ع) در کتب تاریخی اسلامی8711824252710.22034/jsh.2026.242527FAفهیمهکلباسیعضو علمی رشته الهیات گرایش قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور استان تهران.0000-0001-5748-0541Journal Article20250111Imamology is one of the most important issues confronting the Shitte community, and the actions of the Imams have shaped various discourses. This article aims to examine and critique the narratives related to the succession and martyrdom of Imam Reza (A) in general Islamic historical texts. The findings indicate that the authors of these texts, due to religious biases and the political interests of the rulers, have selectively chosen the narratives concerning the succession of Imam Reza (A), deliberately overlooking many key issues. Instead of presenting historical realities, these texts contain information that contradicts the facts, resulting from the biased and unfounded historiography of certain prejudiced writers. This article employs a library-based methodology and a descriptive-analytical approach to critique these narratives, aiming to clarify historical truths and elucidate the true role of Imam Reza (A) in Islamic history, ultimately providing a pathway for gaining genuine knowledge and insight into the lives of the Imams (A).امام شناسی از مهمترین مسائل مُبتلابه جامعه شیعه است و عملکرد آنان گفتمانهای مختلفی را شکل داده است. این مقاله درصدد بررسی و نقد روایات مربوط به ولایت عهدی و شهادت امام رضا (ع) در کتب عمومی تاریخی اسلامیست و نتایج نشان می دهد که مؤلفان این کتب، به دلیل تعصبات مذهبی و منافع سیاسی حاکمان، روایات مربوط به ولایتعهدی امام رضا (ع) را بهطور گزینشی انتخاب نموده و بسیاری از مسائل کلیدی عمداً نادیده گرفته شده است و این کتب به جای ارائه واقعیتهای تاریخی، حاوی مطالبیست که با واقعیتها مغایرت دارد و ماحصل تاریخنویسی غرضآلود و بیپایه برخی از نویسندگان مغرض است. این مقاله با روش کتابخانهای و رویکرد توصیفی-تحلیلی به نقد این روایات پرداخته تا به روشن شدن حقایق تاریخی و تبیین نقش واقعی امام رضا (ع) در تاریخ اسلام بیانجامد و در نهایت، راهی برای کسب معرفت و بصیرت واقعی از زندگی ائمه (ع) فراهم گردد.https://www.sh-isihistory.ir/article_242527_6325978807900e657b7ba9d82f06a648.pdfانجمن ایرانی تاریخ اسلامپژوهش نامه تاریخ تشیع2588-44681420260220Indian Shiʿas: The Two-Nation Theory and the Formation of Pakistan (1906–1947)شیعیان هند: مسئله دوملت و تشکیل کشور پاکستان (1906-1947)11914724162210.22034/jsh.2026.538714.1182FAمحسنمعصومیدانشگاه تهران. دانشکده الهیات و معارف اسلامی گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامیJournal Article20250802Following the intensification of independence movements among both Muslim and non-Muslim Indians in the second half of the 19th century and the first half of the 20th century—led primarily by the Indian National Congress—a number of Muslim politicians and intellectuals, concerned about the potential marginalization of Muslim rights by certain Hindu factions, established the All-India Muslim League in December 1906. While the League initially shared the Congress’s goal of achieving Indian independence, it gradually diverged from the Congress, particularly on the issue of Muslim political rights after independence. From the 1930s onward, based on the "Two-Nation Theory"—which posited Hindus and Muslims as belonging to two distinct religious and cultural nations—the Muslim League began advocating for the creation of a separate Muslim state. This demand generated significant support and opposition among both Muslim and Hindu communities. Among those who initially approached the idea with caution and later, from 1940 onwards, expressed strong and organized opposition were the Shi'a Muslims, including both the Imami (Twelvers) and Ismaili branches. This article explores the origins and development of the Two-Nation Theory and its connection to the Muslim League, focusing in particular on the political stance of various Shi'a groups, with special emphasis on the All-India Shi'a Political Conferenceپس از تشدید فعالیتهای استقلالطلبانه در میان هندیهای مسلمان و غیرمسلمان در نیمه دوم قرن نوزدهم و نیمه نخست قرن بیستم، به رهبری و پیشتازی کنگره ملی هند، شماری از سیاستمداران و دانشمندان مسلمان، از بیم نادیده گرفته شدن حقوق مسلمانان از سوی برخی از گروههای هندو، در دسامبر 1906 حزب اتحادیه مسلمانان سراسر هند مشهور به مسلملیگ را تشکیل دادند. هدف مسلملیگ نیز همچون کنگره ملی هند، کوشش برای آزادی هند و در عین حال احقاق حقوق مسلمانان پس از آزادی بود. اما مسلملیگ به تدریج در موضوع دوم با کنگره اختلاف پیدا کرد و از دهه 1930 براساس نظریه دوملت که مسلمانان و هندوان را متعلق به دو دین و فرهنگ جدا میدانست، خواستار تشکیل کشوری مستقل برای مسلمانان شد. این درخواست، موافقتها و مخالفتهای زیادی را از سوی گروههای گوناگون مسلمان و هندو برانگیخت. یکی از گروههای مسلمان که در ابتدا با احتیاط با این درخواست روبرو شد و از 1940 به مخالفت جدی و سرسختانه با آن پرداخت، شیعیان اعم از امامیه و اسماعیلیه بودند. این مقاله ضمن بررسی نظریه دوملت و ارتباط آن با مسلملیگ، موضع گروههای مختلف شیعه را درباره نظریه دوملت و تشکیل کشور مستقل مسلمان با تأکید بر کنفرانس سیاسی شیعیان سراسر هند، بررسی خواهد کرد.https://www.sh-isihistory.ir/article_241622_0b2a6339617dd94b988cbd79a5560861.pdf