A comparative study of the views of Imam Imamiyya and Ibadiyya in the concept of Imamate Based on their interpretive texts a historical approach

Document Type : Original Article

Authors
Mahmoud Abbaszadeh 1
Mansour Pahlevan 2
Sayyed mohammad ali Ayazi 3
1 PhD student in Theology and Islamic Studies - Quran and Hadith Sciences Islamic Azad University _ Science and Research Branch
2 Professor of Quranic and Hadith sciences Faculty of Theology university of Tehran
3 Assistant Professor of Quranic and Hadith sciences faculty of Theology Tehran Branch of science and Research Islamic Azad university
Abstract
مفهوم امامت از اساسی ترین مباحث قرآنی است که در بین همه فرق ، از جمله امامیان و اباضیان مطرح می باشد. با اینهمه این دو گروه در بیان مبانی و تعریف امامت و حدود اختیارات و مسئولیتهای امام ، یک سخن نیستند‌. نویسندگان این مقاله بر آنند تا با مراجعه به منابع آنان به ویژه تفاسیر مجمع البیان و المیزان از شیعه و تفاسیر کتاب الله العزیز و تیسیرالتفسیر از اباضیه ، نخست سیر تاریخی و نوع دریافت و قرائت هر یک از نویسندگان این تفاسیر را در باره مفهوم امامت بیان کرده و سپس شباهتها و تفاوتهای آنها را در این باره تحلیل نمایند و به این سؤال پاسخ دهند که : از بررسی آیات امامت و ولایت در قرآن کریم در تفاسیر امامیه و اباضیه به چه نتایج و دست آوردهایی می رسیم؟ بررسی های به عمل آمده، نشان داد که اباضیان در تعریف و تبیین اصل امامت با شیعیان اختلاف داشته ، اما در فروع موضوع ، اشتراکاتی با آنان دارند. این دستاورد در نتیجه بررسی هفت مفهوم "اولی الامر" ، " ولایت "، " امامت " ، "مودت" ، "تبلیغ" ، " اکمال" و "تطهیر" به دست آمده که همگی در قرآن ذکر شده و در منابع تفسیری دو گروه مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش، بر اساس روش تحلیلی و با مراجعه به منابع اصلی تفسیری دو گروه و تطبیق آنها با هم سامان داده شده است.
واژه های کلیدی: امامت ، ولایت ، تفسیر ، شیعه ، اباضیه ، اشتراک ، افتراق
Keywords
Imamate
Wilayah
Tafsir
Shia
Ibadiyya