پژوهش نامه تاریخ تشیع

پژوهش نامه تاریخ تشیع

خوانشی بر روابط تاریخی عبدالملک با امام سجاد (ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
این مقاله به بررسی رابطه عبدالملک بن مروان، به‌عنوان یکی از مقتدرترین خلفاء اموی، و امام سجاد(ع)، به‌عنوان رهبر جامعه شیعیان می‌پردازد و تلاش می‌کند این دوره بیست‌ساله را بر اساس گزارش‌های گوناگون مورد تحلیل رفتاری قرار دهد. این موضوع افزون بر آشکار کردن جایگاه سیاسی امام سجاد(ع)، از منظری فراتر می‌تواند راهی برای فهم فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی شیعیان در نیمه دوم سده نخست هجری باشد. پرسش بررسی شده این است که عبدالملک در طول دوران بیست‌ساله حکومت خود چه سیاست و سبک رفتاری با امام سجاد (ع) داشته است؟ آیا می‌توان رابطه‌ای تمام سفید، همان‌گونه که منابع اهل‌سنت می‌گویند، یا رابطه‌ای تمام سیاه، همان‌گونه که منابع شیعه می‌گویند، تصور کرد؟ به نظر می‌رسد می‌توان دو الگوی رفتاری متفاوتی برای ارتباط میان آن دو تصور کرد. عبدالملک تا اواخر خلافت خود، رفتاری مناسب و تعامل گونه با امام سجاد؟ع؟ داشت؛ ولی از اوایل دهه نود، سبک رفتاری خود با امام را تغییر داد و فشارها و سخت‌گیری‌های جدی‌ برای حضرت ایجاد کرد. از‌این‌رو این پژوهش عمدتا با بررسی منابع تاریخی، به این نتیجه دست یافت که سیر رفتار عبدالملک نسبت‌ به امام سجاد(ع)، با رفتاری تعاملی شروع و با رفتاری تقابلی به اتمام رسید. دستاوردی که بر پایه شرایط سیاسی - اجتماعی امام سجاد (ع) می‌تواند در فهم بسیار از تحولات رهبری شیعه در این دوره، نقش مؤثری داشته باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Historical Process of Closeness of Abdul Malik Ibn Marwan to Imam Sajjad (A)‎

نویسنده English

Abbas Mirzaei
Faculty of Religious StudiesShahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده English

This article examines the relationship between Abdul Malik bin Marwan, one of the most powerful ‎Umayyad caliphs, and Imam Sajjad (a), as the leader of the Shiite community. This issue, not only ‎would reveal the political position of Imam Sajjad (A), but also can illustrate a way of understanding ‎the political and social activities of Shiites in the second half of the first century AH. The raised ‎question of the present paper is: how did Abdul Malik treat Imam Sajjad during his twenty years of ‎rule? It does not seem possible to imagine a specific pattern of behavior for the relationship ‎between the two though. During his role, Abdul Malik behaved appropriately and interacted with ‎Imam Sajjad (A) until the last years of his caliphate, but from the early nineties (AH), he changed ‎his behavior with the Imam and created severe pressures and strictures against him. Therefore, ‎this study mainly concluded by examining historical sources that the course of Abdul Malik's ‎approach to Imam Sajjad (A) began with an interactive approach and ended with a confrontational ‎approach. ‎

کلیدواژه‌ها English

: Umayyads
history of Ahl al-Bayt (A)
Abdul Malik bin Marwan
Imam Sajjad (A)